• De FNO-site in 2016, foto (c) Jef Geldof
  • De FNO-site in 2016, foto (c) Jef Geldof
  • De FNO-site in 2016, foto (c) Jef Geldof
  • De FNO-site in 2016, foto (c) Jef Geldof
  • De FNO-site in 2016, foto (c) Jef Geldof
  • De FNO-site in 2016, foto (c) Jef Geldof
  • De FNO-site in 2016, foto (c) Jef Geldof
  • De FNO-site in 2016, foto (c) Jef Geldof
  • De FNO-site in 2016, foto (c) Jef Geldof

FNO

De voormalige FNO-site in de Gentse Bloemekenswijk staat al jaren leeg en is toe aan een nieuwe bestemming. Sogent onderzoekt de mogelijkheden om van de fabriekssite een verweven stadsontwikkelingsproject met een hoge erfgoed- en natuurwaarde te maken. De naam FNO verwijst naar ‘Filature Nouvelle Orléans’, de voormalige katoenspinnerij die op het terrein was gevestigd.

Situering

De FNO-site is gelegen in het noorden van de stad en is ongeveer 2,4 hectare groot. Het gebied ligt geprangd tussen de Bloemekenswijk enerzijds en het KMO- en industriegebied ten zuiden van de Wondelgemse Meersen anderzijds. Ten noordoosten wordt de site begrensd door het Bloemekenspark en de Lieve, ten zuidwesten door de gebouwen en de evacuatieweg van de brandweer.

Van textielfabriek tot monument

De verkaveling en urbanisatie van dit gebied dateert van 1872, op initiatief van Gentse textielfabrikanten zoals de Hemptinne en de gebroeders De Smet, die hier een katoenfabriek oprichtten. Het gebied bleek een uitermate gunstige ligging voor industrievestigingen. Samen met de bijhorende proletarische woonwijken, ontstond een aanzienlijk industrieel stadsbeeld.

Binnen het projectgebied werd op 12 juni 1896 de ‘Société Anonyme Cotonnière Nouvelle Orléans’ opgericht. De activiteiten van dit nieuwe bedrijf waren het spinnen, twijnen en weven van katoen. In de beginjaren groeide deze onderneming zeer snel.

Op 4 maart 1957 fusioneerde het bedrijf met de Anc. Ets. De Waele & Röthlisberger tot de nieuwe vennootschap ‘Filature Nouvelle Orléans’. Het is de naam van deze vennootschap die nog altijd haar stempel op de site drukt: de FNO-site. De continue modernisering zorgde ervoor dat de firma bleef groeien en in 1969 een kleine 700 werknemers telde. Op haar hoogtepunt bestond het bedrijf uit een eerste spinnerij met sheddaken, burelen in Vlaamse Renaissancestijl en een katoenloods (1896), een tweede spinnerij in Manchesterstijl met stookplaats, schoorsteen, een machinekamer, een tweede katoenmagazijn en zelfs een paardenstal (1899), verschillende uitbreidingen en bijkomende burelen (tot 1968).

Vanaf de jaren 1960 ging het echter minder goed met de Belgische katoenindustrie. FNO schakelde eerst nog over op de verwerking van synthetische vezels, maar werd in 1972 overgenomen door de UCO-groep. Door de aanhoudende crisis in de textielsector werden de activiteiten steeds verder afgebouwd. In de jaren 1980 verdween de naam FNO geleidelijk en werd de site effectief een deel van UCO-Maïsstraat.

In 1990 werd de volledige site verkocht aan de Brusselse projectontwikkelaar Immoperel. Verschillende delen van de fabriek kwamen leeg te staan. Verval trad in en de stookplaats, de machinekamer, de paardenstal en één van de katoenloodsen werden zonder vergunning gesloopt. De sloop van de het Manchestergebouw werd net op tijd een halt toegeroepen. Op 3 januari 1995 werden het Manchestergebouw, de kantoorgebouwen uit 1896 en 1907, de schoorsteen en de oude katoenloodsen beschermd als monument

Het Getouw

De buurt rond de FNO-site is momenteel volop aan het veranderen. Veel braakliggende terreinen en leegstaande fabrieken worden omgevormd tot woningen, winkels, parken en publieke gebouwen. In de onmiddellijke omgeving zijn er verschillende projecten in uitvoering, zoals de Oude Dokken, De UCO-site, Tondelier, …

Veel van die projecten maken deel uit van het stadsvernieuwingsproject Het GetouwHet stadsvernieuwingsproject investeert in groen, wonen en bedrijven voor de Bloemekenswijk. De naam is een knipoog naar het textielverleden van de wijk en een verwijzing naar de projecten die op touw gezet worden. Ook de FNO-site maakt onderdeel uit van het stadsvernieuwingsproject.

In handen van de Stad

In 2002 kocht de stad Gent een eerste deel van de terreinen tussen de Nieuwevaart en de Roggestraat aan. Dit eerste deel omvat de gronden van de nieuwe brandweerkazerne, een deel van het Bloemekensparkt en het Manchestergebouw. In 2006 werd het tweede deel van de site eigendom van de Stad: de toegangsgebouwen, de oude burelen met de spinnerij en de katoenloodsen.

In 2002 nam de Stad de beslissing om de hoofdbrandweerkazerne van de Academiestraat in het centrum naar de FNO-site te verhuizen. De nieuwbouw naast het Manchestergebouw aan de kant van de Roggestraat werd opgeleverd in 2006. De verwilderde boomgaard en de volkstuintjes in het zuiden van de site werden omgevormd tot een buurtpark: het Bloemekenspark.

Sogent onderzoekt de herbestemming

In mei 2020 heeft sogent het mandaat gekregen van de Stad Gent om binnen de gestelde projectdoelstellingen en -structuur, in samenwerking met de verschillende stadsdiensten, de procedure op te starten, om te komen tot een gemengde invulling.

Op de site moet gezocht worden naar een optimale balans tussen wonen gecombineerd met andere functies (zoals buurtondersteunende-, economische- en/of onderwijsfuncties). De validatie van het erfgoed, het realiseren van een kwalitatief en toegankelijk openbaar domein, de verankering van de site met de buurt en haar bewoners zijn hierbij cruciale elementen.

Voor het ontrafelen van de puzzelstukken en het blootleggen van de potenties heeft sogent een studieteam geselecteerd met uiteenlopende competenties. De TV Hummble-Propolis-Dhooge&Meganck Architectuur-Sabine Okkerse gaat samen met sogent en de stadsdiensten een uitgebreid scenario-onderzoek uitvoeren op zoek naar de juiste antwoorden. De bedoeling hierbij is dat sogent en de Stad gepaste en onderbouwde keuzes kunnen maken omtrent de invulling van de site. De FNO-site moet immers een voorbeeld van verweving worden voor Gent en daarbuiten.

Participatie

Wil je meer weten over het scenario-onderzoek? Op deze webpagina https://stad.gent/nl/bloemekenswijk/inspraak-en-participatie/nieuw-leven-de-fno-site kan je op de hoogte blijven van de voorlopige resultaten van het onderzoek. Je kan verslagen raadplegen en feedback geven.  

Samenwerking
Stad Gent
Status
In voorbereiding
Ligging