• De Heilig Hartkerk en het -plein voor de start van het project.
  • De Heilig Hartkerk en - plein voor de start van het project, foto (c) Jef Geldof
  • De Heilig Hartkerk en - plein voor de start van het project, foto (c) Jef Geldof
  • De Heilig Hartkerk en - plein voor de start van het project, foto (c) Jef Geldof
  • De pastorie voor de start van het project, foto (c) Jef Geldof
  • De Heilig Hartkerk en - plein voor de start van het project, foto (c) Jef Geldof
  • De Heilig Hartkerk en - plein voor de start van het project, foto (c) Jef Geldof
  • De Heilig Hartkerk en - plein voor de start van het project, foto (c) Jef Geldof

Heilig Hartkerk en -plein

De kerk en het plein van het Heilig Hart in Sint-Amandsberg hebben het potentieel om een echte ontmoetingsplek te worden voor de buurt. Voor de herbestemming ervan koos sogent het ontwerpteam De Smet-Vermeulen, Tractebel en Juxta, bijgestaan door professor Stijn Oosterlynck voor het participatietraject.  Dit project maakt deel uit van het stadsvernieuwingsproject ‘En Route’ inDampoort en Sint-Amandsberg.

Allez, En Route!

Samen met de bewoners en heel wat buurtpartners neemt de Stad Gent de Dampoortwijk in Sint-Amandsberg de komende jaren onder handen. Er is met het stadsvernieuwingsproject En Route plaats om pleinen, straten en parken te vernieuwen. Ook het sociale, culturele en handelsleven krijgen veel aandacht. De Stad wil met dit stadsvernieuwingsproject bijdragen tot een buurt waarin bewoners elkaar gemakkelijk kunnen ontmoeten en mee helpen bouwen aan hun wijk van morgen.

De voorbije jaren kwamen al heel wat ideeën rond stadsvernieuwing naar boven, van bewoners, van stadsmedewerkers, van experten. Daar is het Gentse studiebureau Maat-ontwerpers mee aan de slag gegaan. Het resultaat is een langetermijnvisie voor de wijken Dampoort en Sint-Amandsberg, met vaak gedurfde dromen, wensen en ideeën. Deze visie kwam tot stand met medewerking van de Vlaamse Gemeenschap.

De omgeving van het Heilig Hartplein is één van de concrete ingrepen die sogent plant binnen ‘En Route’. Andere projecten van sogent zijn Cohousing Bijgaardehof en de Wasserij der Vlaanderen.

Heilig Hartplein, het kloppende hart van Dampoort

Het Heilig Hartplein is één van de focusplekken van En Route. Het plein zou het kloppend hart kunnen worden van de Dampoortwijk. Een plek waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten, die gemakkelijk bereikbaar is en waar plaats is om te ontspannen… kortom: een echt centrum! Het Heilig Hartplein, de Heilig Hartkerk zelf en de ruimte er omheen hebben alle troeven om deze rol te vervullen.

Sogent ging op zoek naar  een ontwerpteam dat samen met de Stad Gent deze herinrichting kan vormgeven. In een eerste fase konden geïnteresseerde ontwerpteams zich aanbieden. Vijf teams werden geselecteerd worden op basis van hun kennis en ervaring met gelijkaardige opdrachten. Zij maakten in een tweede fase een wedstrijdontwerp op, waaruit het ontwerp van De Smet-Vermeulen, Tractebel,Juxta en Stijn Oosterlynck er als beste uit kwam.

Het ontwerp

We blazen de Heilig Hartkerk nieuw leven in! Tot nu toe had de kerk één toegang recht tegenover het Heilig Hartplein, zonder interactie met het plein, de tuin of de pastorij. Daar willen we verandering in brengen.

Door de zijgevels open te maken en glazen wanden te plaatsen achter de zware gevel, wordt er een visuele verbinding gemaakt tussen plein en tuin: van op het plein kan je door de kerk kijken naar de gemeenschappelijke pastorijtuin en omgekeerd. Het nieuwe houtskeletvolume trekt zich terug van de bestaande buitengevel, wat ervoor zorgt dat er een overdekte gaanderij ontstaat tussen de glazen wand en de oude gevel. Omdat het nieuwe volume zich terugtrekt van de bestaande contouren van de kerk, blijft de oorspronkelijke omvang van de kerk zichtbaar en voelbaar.

 Op het gelijkvloers komt een solidair buurtrestaurant, een buurtkeuken en een buurtliving. De voormalige sacristieën en het koor worden omgetoverd tot ruimtes voor kleinschalige activiteiten. Als kers op de taart krijgt de kerk een nieuwe verdieping waar grotere buurtgerelateerde activiteiten kunnen plaatsvinden.

De renovatie en restauratie gebeuren met respect voor de architectuur en de geschiedenis. Zo worden bestaande materialen, zoals de kleurrijke tegelvoeren en de oude sacristiekasten, gerecupereerd. Er is ook oog voor duurzame oplossingen: zo zullen wij bijvoorbeeld de kerk gedurende 90% van de tijd door middel van een warmtepomp verwarmen.

De link met de oude pastorij mag niet ontbreken. Een groep bevlogen buurtbewoners, Vzw Pastory, zette deze plek enkele jaren geleden opnieuw op de kaart.Hier wordt verder ingezet op activiteiten die kleinere ruimtes en een huiselijke sfeer vragen zoals co-werken, vergaderen, een buurtliving, een donkere kamer, enz.

Het gebouw wordt brandveilig gemaakt en de centrale ingang verhuist naar de tuin. Aan de inkomruimte worden de gevelopeningen verder opengemaakt tot op de grond. Het buurtnestje, een laagdrempelige ontmoetingsplek, verhuist naar de pastorij.

Zowel de kerk als de pastorij krijgen langs de buitenzijde opnieuw een fris uiterlijk. De gevels worden gereinigd en hervoegd, en ook de bakgoten en regenwaterafvoeren worden hersteld. Verder zullen we ook herstel- en restauratiewerken uitvoeren aan de natuursteenelementen en de bestaande ornamenten. Zo wordt het stadsvernieuwingsproject ook zichtbaar langs de buitenzijde, zonder dat we raken aan de historische beeldwaarde van kerk en pastorij.

Timing

Begin 2018 werd uit vijf wedstrijdontwerpen het ontwerpteam De Smet-Vermeulen, Tractebel, Juxta en professor Stijn Oosterlynck gekozen. De opdracht werd opgedeeld in twee grote fasen. De eerste stap betrof het opstellen van een masterplan voor het plein, de kerk en de pastorij zodat er een totaalvisie is voor het hele project. Deze fase is ondertussen afgerond.

In een tweede fase worden de concrete uitvoeringsdossiers voor het plein, de kerk en de pastorij opgesteld. De kerk en pastorij worden prioritair uitgewerkt, omwille van de EFRO-steun die hieraan gekoppeld is. De uitwerking van het uitvoeringsdossier voor het openbaar domein is daarna aan de beurt.

Sogent diende in januari 2021 de omgevingsvergunning in voor de vernieuwing van de Heilig Hartkerk en Pastorij. De start van de werken is voorzien in november 2021, om eind 2022 zowel de pastorij als kerk klaar te hebben.

 

Architect
De Smet-Vermeulen, Tractebel en Juxta, bijgestaan door professor Stijn Oosterlynck voor het participatietraject
Samenwerking
Stad Gent - Met de steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling
Subsidies: 
logo EFRO
Logo EU
Adres
Heilig Hartplein
9040 Sint-Amandsberg
België
Downloads
Infobrochure Heilig Hart (3.62 MB)
Status
In uitvoering
Ligging
Nieuws
Infomoment Heilig Hart- en Wasserijsite op 9 novemberLees meer
Ontwerpteam voor de herbestemming van de Heilig Hartkerk en het Heilig-...Lees meer
Einde van de proefopstelling op het Heilig HartpleinLees meer