• Wasserij der Vlaanderen Definitieve Ontwerp, 3D (c) dmvA
  • De gevel in de Toekomsstraat van de Wasserij der Vlaanderen, foto (c) Brecht Vanmaele
  • Wasserij der Vlaanderen Definitief ontwerp , 3D (c) dmvA
  • De Wasserij der Vlaanderen op 28 juni 2017, foto (c) Wouter Rawoens
  • Wasserij der Vlaanderen Definitieve Ontwerp, 3D (c) dmvA
  • De gevel in de Kunstenaarstraat van de Wasserij der Vlaanderen, foto (c) Brecht Vanmaele
  • Wasserij der Vlaanderen Definitieve Ontwerp, 3D (c) dmvA
  • Wasserij der Vlaanderen Definitieve Ontwerp, 3D (c) dmvA
  • Wasserij der Vlaanderen Definitieve Ontwerp, 3D (c) dmvA

Wasserij der Vlaanderen

De Wasserij der Vlaanderen, met felblauwe gevel in de Toekomststraat en massieve gevel in de Kunstenaarstraat, is een opvallende plek in Sint-Amandsberg. Sinds de laatste was er in 2011 werd gedraaid, staat de site leeg, wachtend op een nieuwe bestemming. Sogent plant voor de site een nieuwe toekomst als ontmoetingsplaats voor de buurt en centrum van activiteit, in samenspraak met de buurtbewoners.

Situering

De site van de voormalige wasserij is gelegen in het bouwblok omsloten door de Toekomststaat, de Kunstenaarstraat, de Beeldhouwerstraat en het Heernisplein.

Het wasserijgebouw in de Kunstenaarstraat werd gebouwd rond 1960, bestaat uit twee bouwlagen en bevat een stevige betonnen constructie met een vrij gesloten straatgevel. In de Toekomststaat behoren ook de felblauw geschilderde gevels van het herenhuis en de aanpalende rijwoningen tot de projectsite. In de Beelhouwersstraat vervolledigt een braakliggend terrein de projectsite.

En Route!

De plek met een terreinoppervlakte van ruim 2.000 m² biedt heel wat mogelijkheden en maakt daarom deel uit van het stadsvernieuwingsproject 'En Route'. En Route wil van de wijken Dampoort en Sint-Amandsberg buurten maken waar het ook in de toekomst goed wonen is, met voldoende groen en ontmoetingsruimte. Maar de wijk zou ook moeten bloeien, bruisend van creativiteit en ondernemingszin. De wasserijsite moet dé plek worden waar die dynamiek zichtbaar wordt, waar buurtbewoners, lokale verenigingen, ondernemers en creatievelingen elkaar kunnen ontmoeten.

De Wasserij der Vlaanderen is één van de concrete ingrepen die sogent plant binnen ‘En Route’. Andere projecten van sogent zijn Cohousing Bijgaardehof en de omgeving van het Heilig Hartplein.

Wasserij der Vlaanderen

De wasserij der Vlaanderen werd in 1924 opgericht door Maurice Dossche in de Toekomststraat in Sint-Amandsberg. Een eerste vergunning voor een droogkuis dateert van 1950. Op 9 oktober 1964 kreeg de firma, ondertussen onder leiding van zoon Armand Dossche, de vergunning voor de uitbating van een wasserij en nieuwkuisbedrijf.

In 2004 ging het bedrijf achter de Wasserij der Vlaanderen failliet en werd de zaak overgenomen door Rapid Was-o-Matic. In 2011 sloten de deuren van de Wasserij echter definitief en kwam de site leeg te staan.

Het ontwerp

Het herenhuis in de Toekomststraat wordt behouden en gerenoveerd tot kantoren. Naast het herenhuis wordt de woning gesloopt. Dat wordt meteen de nieuwe toegang tot de Wasserijsite. Er komt een poort zodat de site, indien nodig, afgesloten kan worden.

Het binnengebied krijgt een groene open speel- en ontmoetingsruimte. De bezoekers kunnen hun fietsen kwijt in 2 fietsenstallingen. Eén bevindt zich aan het sanitair en één onder de oude betonnen citern.

Vanop het binnenplein is er zicht op de modernistische gevels die de sfeer van de Wasserijsite bepalen.De achterbouw van het herenhuis, toegankelijk via een nieuwe betonnen toegangshelling en trap, kan de ideale plek zijn voor het onthaal of een buurtwinkel.

De gevel van de industriële Wasserij in de Kunstenaarstraat blijft behouden. Uiterst rechts in de gevel geeft een poort toegang tot de binnenstraat die leidt naar het binnenplein. Meteen bij het binnenkomen is er zicht op de gelijkvloerse polyvalente ruimte. De glazen wand langs de binnenstraat vormt één grote etalage. Zichtbaarheid, openheid en flexibele inrichtingsmogelijkheden vormen hier de krachtlijnen. Een makersmarkt, sport en spel, tentoonstellingen of een buurtcinema zijn voorbeelden van mogelijke activiteiten. Achteraan is ruimte voor horeca. De lift en trappenpartij liggen er vlak naast. Op de verdieping krijgt de Wasserij een vrij indeelbare ruimte. Deze kan in boxen worden onderverdeeld voor maakateliers, workshopruimtes, ... De gebruikers zullen de indeling kunnen kiezen in functie van hun noden. Daarnaast is er ook ruimte voor sanitair, technische lokalen, elektriciteitscabine, berging- en poetslokaal. Tot slot kan de buurt gebruik maken van een nieuwe buurtfietsenstalling aan de zijde van de Kunstenaarstraat.

Wie baat de Wasserij uit?

Aan het ontwerp en aan de invulling van de Wasserijsite is heel wat overleg vooraf gegaan, met de buurt, het buurtatelier, middenveld en stadsdiensten. Zij gaven alvast hun noden en wensen voor de invulling van de site te kennen. Die invulling zal uiteraard ook bepaald worden door de toekomstige beheerder die de volledige site na de verbouwing zal huren en uitbaten. Een omvangrijke site heeft een sterke beheerder nodig. Een eerste oproep in 2017 leverde niets op, daarom wordt nu werk gemaakt van een nieuwe oproep.

Sanering

De activiteiten van de voormalige wasserij zorgden voor een bodemverontreiniging. Hierdoor moeten de gronden gesaneerd worden. Deze bodemsanering gebeurt via De Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij OVAM. De verontreiniging is terug te vinden tot op een diepte van 10 à 11 meter en heeft zich in een pluimvorm verspreid in het grondwater onder ongeveer 200 percelen in de buurt. De bodemverontreiniging vormt geen gevaar voor de gezondheid.

OVAM startte de sanering in het najaar van 2017. Ondertussen is fase 1, de sanering van de kernzone ter hoogte van de droogkuisinstallaties, uitgevoerd en is fase 2 gestart, nl. de sanering van de kernzone ter hoogte van de riolering langs de Kunstenaarstraat. Na 2 jaar monitoring van deze fasen zal bepaald worden of de sanering van de pluim nog nodig is en zo ja, op welke manier.

Timing

Het Gentse stadsontwikkelingsbedrijf sogent dient in juni 2020 de omgevingsvergunning in voor de sloop en de renovatie. Als alles vlot verloopt, kunnen de werken starten begin 2021 en klaar zijn in het najaar 2022. De oproep voor de beheerder is gepland in het voorjaar 2021

Tijdelijke invulling

In afwachting van de opening van de vernieuwde wasserijsite kunnen de buurtbewoners de plek leren kennen. 'De buren van de wasserij' is een vereniging van buurtbewoners die van de site een (re)creatieve werkplaats willen maken voor en door de buurt. De vereniging streeft met de tijdelijke invulling naar een mooie aanvulling op de reeds aanwezige buurtinitiatieven. De Wasserij speelt daardoor al sinds juli 2017 haar rol als ontmoetingsplek in Sint-Amandsberg.

Architect
dmvA Architecten
Samenwerking
Stad Gent - OVAM - EFRO
Subsidies: 
Logo EFRO
Adres
Toekomststraat
Kunstenaarstraat
9000 Gent
België
Status
In uitvoering
Ligging
Nieuws
Erfgoed en stadsvernieuwing gaan hand in hand op Open Monumentendag 2017Lees meer
Wijkfeest trapt tijdelijke invulling in Wasserij der Vlaanderen afLees meer
Ontdek onze stadsontwikkelingsprojecten tijdens Open Monumentendag!Lees meer